Πότε να πάω το παιδί μου για πρώτο έλεγχο όρασης;

Η πιο συχνή ερώτηση που μου κάνουν γονείς στο ιατρείο είναι απλή: «Είναι πολύ μικρό για να πάει σε οφθαλμίατρο;». Η σύντομη απάντηση είναι όχι. Αν το παιδί είναι σε σχολική ή προσχολική ηλικία, ένας έλεγχος έχει σχεδόν πάντα νόημα.

Στην πράξη, οι περισσότερες οφθαλμολογικές παθήσεις της παιδικής ηλικίας δεν προκαλούν πόνο και δεν είναι εύκολο να εντοπιστούν από τους γονείς ή τους εκπαιδευτικούς. Ένα παιδί με μειωμένη όραση στο ένα μάτι θα προσαρμοστεί τόσο καλά που κανείς δεν θα το προσέξει, μέχρι την ηλικία που η αποκατάσταση γίνεται δυσκολότερη.

Η σύντομη απάντηση: στα 3–4 έτη

Ο πρώτος συστηματικός οφθαλμολογικός έλεγχος συνιστάται πριν την έναρξη του νηπιαγωγείου, κάπου ανάμεσα στα 3 και 4 έτη. Σε αυτή την ηλικία τα περισσότερα παιδιά μπορούν να συνεργαστούν με την παιδιατρική οπτότυπη και να αναγνωρίσουν σύμβολα ή εικόνες σε απόσταση.

Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό στραβισμού, αμβλυωπίας, υψηλής μυωπίας ή υπερμετρωπίας, ο πρώτος έλεγχος μπορεί να γίνει νωρίτερα, ακόμη και στα 18 μηνών, με ειδικές μη λεκτικές μεθόδους.

Αν παρατηρήσετε ότι ένα μάτι του παιδιού «φεύγει» σταθερά προς τα μέσα ή προς τα έξω, καλέστε άμεσα και μη περιμένετε κάποια συγκεκριμένη ηλικία.

Γιατί η ηλικία 3–7 ετών είναι κρίσιμη

Ο εγκέφαλος μαθαίνει να βλέπει στα πρώτα χρόνια της ζωής. Αν για οποιονδήποτε λόγο το ένα μάτι στέλνει χειρότερη εικόνα, για παράδειγμα λόγω αδιάγνωστης μυωπίας ή στραβισμού, ο εγκέφαλος αρχίζει να το «αγνοεί». Αυτή η κατάσταση λέγεται αμβλυωπία.

Αν διαγνωστεί έγκαιρα, πριν τα 7 έτη, οι πιθανότητες πλήρους αποκατάστασης είναι εξαιρετικές με απλά μέσα: γυαλιά, κάλυμμα του «καλού» ματιού για ορισμένες ώρες την ημέρα ή ασκήσεις. Αν περάσουν τα 8–9 έτη χωρίς θεραπεία, η αποκατάσταση γίνεται πολύ δυσκολότερη.

Τι θα συμβεί στην επίσκεψη

Η εξέταση είναι σύντομη, ανώδυνη και συνήθως διαρκεί 30 με 45 λεπτά. Περιλαμβάνει:

• Σύντομη συζήτηση με γονείς και παιδί για το ιστορικό.
• Έλεγχο οπτικής οξύτητας με σύμβολα ή εικόνες κατάλληλες για την ηλικία.
• Έλεγχο ευθυγράμμισης ματιών για στραβισμό.
• Διαθλαστικό έλεγχο, με ή χωρίς σταγόνες κυκλοπληγίας.
• Σύντομη βυθοσκόπηση για τον αμφιβληστροειδή και το οπτικό νεύρο.

Στο τέλος, οι γονείς παίρνουν σαφή αναφορά: τι βρέθηκε, αν χρειάζονται γυαλιά και πότε είναι το επόμενο ραντεβού. Αν χρειαστεί συνταγή, εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσω ΕΟΠΥΥ.

Πώς να προετοιμάσετε το παιδί

Λίγη προετοιμασία βοηθάει πολύ. Εξηγήστε ήρεμα ότι θα δείτε έναν γιατρό που «κοιτάει τα μάτια», ότι δεν θα πονέσει και ότι θα παίξει με γράμματα και εικόνες. Αν είναι δυνατόν, προγραμματίστε το ραντεβού σε ώρα που το παιδί δεν είναι κουρασμένο ή πεινασμένο.

Φέρτε μαζί σας τυχόν προηγούμενα γυαλιά, παλιές συνταγές, καθώς και ΑΜΚΑ και ταυτότητα γονέα. Αν αναμένετε σταγόνες κυκλοπληγίας, ένα ζευγάρι παιδικά γυαλιά ηλίου ή ένα καπέλο είναι χρήσιμα για τις επόμενες ώρες.

Συμπερασματικά

Ένας πρώτος έλεγχος στα 3–4 έτη είναι ίσως η πιο εύκολη και αποδοτική προληπτική εξέταση που μπορείτε να κάνετε. Δεν χρειάζεται να υπάρχει προφανές πρόβλημα. Η ίδια η ηλικία είναι η ένδειξη.

Αν έχετε αμφιβολίες, καλέστε μας. Συζητάμε στο τηλέφωνο και αποφασίζουμε μαζί αν χρειάζεται άμεσο ραντεβού ή αν μπορούμε να περιμένουμε λίγους μήνες.